Saltar al contenido

Parashat Emor - Cuarta Aliá

· 4 min de lectura
Texto bíblico (Emor — Aliá 4 de 7)

Lee el texto bíblico e intenta comprenderlo por ti mismo, antes de leer el comentario.

כג א וַיְדַבֵּר יְדוָד אֶל מֹשֶׁה לֵּאמֹר׃
Vayedabér Adonai el Moshé lemor
ב דַּבֵּר אֶל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וְאָמַרְתָּ אֲלֵהֶם מוֹעֲדֵי יְדוָד אֲשֶׁר תִּקְרְאוּ אֹתָם מִקְרָאֵי קֹדֶשׁ אֵלֶּה הֵם מוֹעֲדָי׃
Daber el bnei Yisrael ve'amartá alehem mo'adei Adonai asher tikre'ú otam mikra'ei kódesh éle hem mo'adai
ג שֵׁשֶׁת יָמִים תֵּעָשֶׂה מְלָאכָה וּבַיּוֹם הַשְּׁבִיעִי שַׁבַּת שַׁבָּתוֹן מִקְרָא קֹדֶשׁ כָּל מְלָאכָה לֹא תַעֲשׂוּ שַׁבָּת הִוא לַידוָד בְּכֹל מוֹשְׁבֹתֵיכֶם׃
Shéshet yamim te'asé melajá uvayom hashvi'í shabat shabatón mikrá kódesh kol melajá lo ta'asú shabat hi l'Adonai bejol moshvoteijem
ד אֵלֶּה מוֹעֲדֵי יְדוָד מִקְרָאֵי קֹדֶשׁ אֲשֶׁר תִּקְרְאוּ אֹתָם בְּמוֹעֲדָם׃
Éle mo'adei Adonai mikra'ei kódesh asher tikre'ú otam bemo'adam
ה בַּחֹדֶשׁ הָרִאשׁוֹן בְּאַרְבָּעָה עָשָׂר לַחֹדֶשׁ בֵּין הָעַרְבָּיִם פֶּסַח לַידוָד׃
Bajódesh harishón be'arba'á asar lajódesh bein ha'arbáyim Pésaj l'Adonai
ו וּבַחֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם לַחֹדֶשׁ הַזֶּה חַג הַמַּצּוֹת לַידוָד שִׁבְעַת יָמִים מַצּוֹת תֹּאכֵלוּ׃
Uvajamishá asar yom lajódesh hazé jag hamatsot l'Adonai shiv'at yamim matsot tojelu
ז בַּיּוֹם הָרִאשׁוֹן מִקְרָא קֹדֶשׁ יִהְיֶה לָכֶם כָּל מְלֶאכֶת עֲבֹדָה לֹא תַעֲשׂוּ׃
Bayom harishón mikrá kódesh yih'yé lajem kol melejet avodá lo ta'asú
ח וְהִקְרַבְתֶּם אִשֶּׁה לַידוָד שִׁבְעַת יָמִים בַּיּוֹם הַשְּׁבִיעִי מִקְרָא קֹדֶשׁ כָּל מְלֶאכֶת עֲבֹדָה לֹא תַעֲשׂוּ׃
Vehikravtem ishé l'Adonai shiv'at yamim bayom hashvi'í mikrá kódesh kol melejet avodá lo ta'asú
ט וַיְדַבֵּר יְדוָד אֶל מֹשֶׁה לֵּאמֹר׃
Vayedabér Adonai el Moshé lemor
י דַּבֵּר אֶל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וְאָמַרְתָּ אֲלֵהֶם כִּי תָבֹאוּ אֶל הָאָרֶץ אֲשֶׁר אֲנִי נֹתֵן לָכֶם וּקְצַרְתֶּם אֶת קְצִירָהּ וַהֲבֵאתֶם אֶת עֹמֶר רֵאשִׁית קְצִירְכֶם אֶל הַכֹּהֵן׃
Daber el bnei Yisrael ve'amartá alehem ki tavó'u el ha'árets asher ani notén lajem uktsartem et ktsiráh vahavetem et ómer reshit ktsirjem el hakohén
יא וְהֵנִיף אֶת הָעֹמֶר לִפְנֵי יְדוָד לִרְצֹנְכֶם מִמָּחֳרַת הַשַּׁבָּת יְנִיפֶנּוּ הַכֹּהֵן׃
Vehenif et ha'ómer lifnei Adonai lirtsonjem mimajórat hashabat yenifenu hakohén
יב וַעֲשִׂיתֶם בְּיוֹם הֲנִיפְכֶם אֶת הָעֹמֶר כֶּבֶשׂ תָּמִים בֶּן שְׁנָתוֹ לְעֹלָה לַידוָד׃
Va'asitem beyom hanifjem et ha'ómer kéves tamim ben shnató le'olá l'Adonai
יג וּמִנְחָתוֹ שְׁנֵי עֶשְׂרֹנִים סֹלֶת בְּלוּלָה בַשֶּׁמֶן אִשֶּׁה לַידוָד רֵיחַ נִיחֹחַ וְנִסְכֹּה יַיִן רְבִיעִת הַהִין׃
Uminjató shnei esronim sólet blulá vashémen ishé l'Adonai réaj nijóaj venisko yáyin revi'it hahin
יד וְלֶחֶם וְקָלִי וְכַרְמֶל לֹא תֹאכְלוּ עַד עֶצֶם הַיּוֹם הַזֶּה עַד הֲבִיאֲכֶם אֶת קָרְבַּן אֱלֹהֵיכֶם חֻקַּת עוֹלָם לְדֹרֹתֵיכֶם בְּכֹל מֹשְׁבֹתֵיכֶם׃
Veléjem vekalí vejármel lo tojlú ad étsem hayom hazé ad havi'ajem et korbán eloheijem jukat olam ledoroteijem bejol moshvoteijem
טו וּסְפַרְתֶּם לָכֶם מִמָּחֳרַת הַשַּׁבָּת מִיּוֹם הֲבִיאֲכֶם אֶת עֹמֶר הַתְּנוּפָה שֶׁבַע שַׁבָּתוֹת תְּמִימֹת תִּהְיֶינָה׃
Usfartem lajem mimajórat hashabat miyom havi'ajem et ómer hatnufá sheva shabatot tmimot tih'yená
טז עַד מִמָּחֳרַת הַשַּׁבָּת הַשְּׁבִיעִת תִּסְפְּרוּ חֲמִשִּׁים יוֹם וְהִקְרַבְתֶּם מִנְחָה חֲדָשָׁה לַידוָד׃
Ad mimajórat hashabat hashvi'it tisperu jamishim yom vehikravtem minjá jadashá l'Adonai
יז מִמּוֹשְׁבֹתֵיכֶם תָּבִיאּוּ לֶחֶם תְּנוּפָה שְׁתַּיִם שְׁנֵי עֶשְׂרֹנִים סֹלֶת תִּהְיֶינָה חָמֵץ תֵּאָפֶינָה בִּכּוּרִים לַידוָד׃
Mimoshvoteijem tavi'u léjem tnufá shtáyim shnei esronim sólet tih'yená jaméts te'afená bikurim l'Adonai
יח וְהִקְרַבְתֶּם עַל הַלֶּחֶם שִׁבְעַת כְּבָשִׂים תְּמִימִם בְּנֵי שָׁנָה וּפַר בֶּן בָּקָר אֶחָד וְאֵילִם שְׁנָיִם יִהְיוּ עֹלָה לַידוָד וּמִנְחָתָם וְנִסְכֵּיהֶם אִשֵּׁה רֵיחַ נִיחֹחַ לַידוָד׃
Vehikravtem al haléjem shiv'at kvasim tmimim bnei shaná ufar ben bakar ejad ve'eilim shnáyim yih'yu olá l'Adonai uminjatam venisjeihem ishé réaj nijóaj l'Adonai
יט וַעֲשִׂיתֶם שְׂעִיר עִזִּים אֶחָד לְחַטָּאת וּשְׁנֵי כְבָשִׂים בְּנֵי שָׁנָה לְזֶבַח שְׁלָמִים׃
Va'asitem se'ir izim ejad lejatat ushnei jvasim bnei shaná lezévaj shlamim
כ וְהֵנִיף הַכֹּהֵן אֹתָם עַל לֶחֶם הַבִּכּוּרִים תְּנוּפָה לִפְנֵי יְדוָד עַל שְׁנֵי כְּבָשִׂים קֹדֶשׁ יִהְיוּ לַידוָד לַכֹּהֵן׃
Vehenif hakohén otam al léjem habikurim tnufá lifnei Adonai al shnei jvasim kódesh yih'yu l'Adonai lakohén
כא וּקְרָאתֶם בְּעֶצֶם הַיּוֹם הַזֶּה מִקְרָא קֹדֶשׁ יִהְיֶה לָכֶם כָּל מְלֶאכֶת עֲבֹדָה לֹא תַעֲשׂוּ חֻקַּת עוֹלָם בְּכָל מוֹשְׁבֹתֵיכֶם לְדֹרֹתֵיכֶם׃
Ukratem be'étsem hayom hazé mikrá kódesh yih'yé lajem kol melejet avodá lo ta'asú jukat olam bejol moshvoteijem ledoroteijem
כב וּבְקֻצְרְכֶם אֶת קְצִיר אַרְצְכֶם לֹא תְכַלֶּה פְּאַת שָׂדְךָ בְּקֻצְרֶךָ וְלֶקֶט קְצִירְךָ לֹא תְלַקֵּט לֶעָנִי וְלַגֵּר תַּעֲזֹב אֹתָם אֲנִי יְדוָד אֱלֹהֵיכֶם׃
Uvkutsrejem et ktsir artsejem lo tejalé pe'at sadjá bekutsrejá veléket ktsirjá lo telakét le'aní velaguer ta'azov otam ani Adonai eloheijem

La cuarta aliá abre el capítulo de las festividades, uno de los pasajes más densos de la Torá. El segundo versículo establece el marco: “Mo’adei Adonai asher tikre’ú otam mikra’ei kódesh” (versículo 2), las festividades del Señor que proclamaréis convocaciones santas. Y luego, antes de enumerar una sola festividad, la Torá empieza con el Shabat. Solo después vienen Pésaj, la fiesta de los panes ázimos, la ofrenda del omer, la cuenta de las siete semanas y Shavuot. Cada festividad queda marcada por su tiempo, sus sacrificios y una prohibición específica de trabajo.

Al final de la aliá la Torá hace algo sorprendente. Tras enumerar todas las festividades y ofrendas, de repente surge un único mandato social: “Uvkutsrejem et ktsir artsejem lo tejalé pe’at sadjá” (versículo 22), cuando seguéis la cosecha de vuestra tierra, no recogeréis hasta el extremo del campo. El pobre y el extranjero. Como si la Torá dijera que todo este sistema de tiempo sagrado se sostiene sobre dos piernas: las festividades del Señor por arriba, el rebusco y la esquina del campo por abajo. Si falta una pierna, todo se derrumba.

El Shabat precede a todas las festividades porque sin él no hay tiempo

Antes de Pésaj, antes de Shavuot, antes de cualquier festividad del calendario, la Torá coloca el Shabat. Cumbre de la constancia en la santidad del tiempo. Las festividades dependen del calendario, el Shabat no depende de nada. Seis días de trabajo y luego un alto cíclico. Quien no sabe detenerse cada siete días, también su Pésaj será solo unas vacaciones, no una cita sagrada. La santidad de las festividades se apoya en la capacidad de la persona de detenerse sin que nadie la obligue.

”Pésaj l’Adonai” precede a Jag haMatsot

La Torá distingue entre dos eventos contiguos: el catorce del mes al atardecer, “Pésaj l’Adonai” (versículo 5). Al día siguiente, el quince, “Jag hamatsot l’Adonai” (versículo 6). Dos tiempos, dos nombres, dos caracteres. Pésaj es el sacrificio, la fiesta es la conducta. La libertad se sella no solo en el momento de salir, sino en siete días de construcción de una nueva identidad mediante el comer matsot. Un único gran momento no basta. Hay que prolongarlo.

El omer de cebada enseña que no se prueba antes de agradecer

Con la entrada en la tierra comienza una práctica nueva: “Vahavetem et ómer reshit ktsirjem el hakohén” (versículo 10), traeréis al sacerdote un omer, primicia de vuestra cosecha. Antes de comer del nuevo fruto, se trae lo primero. “Veléjem vekalí vejármel lo tojlú ad étsem hayom hazé” (versículo 14), pan, granos tostados y espigas verdes no comeréis hasta ese mismo día. No es solo una ley agrícola, es una declaración espiritual: el reconocimiento precede al disfrute. Un labrador que sabe detenerse antes de la primera copa y traer la primicia, entiende que la abundancia no es propiedad suya.

Cincuenta días de cuenta convierten el tiempo en proceso

“Usfartem lajem mimajórat hashabat” (versículo 15), siete semanas completas, cincuenta días hasta Shavuot. La cuenta no se marca por una sola gran meta, sino por cada día por separado. Es el método de la Torá para construir tiempo: no un salto de un punto a otro, sino acumulación. Quien se salta una etapa llega a Shavuot con las manos vacías. Lo mismo en el trabajo interior: un estado espiritual no se alcanza en un día, se construye día tras día.

Shavuot es la única ocasión en que el pan leudado va al altar

Los dos panes de Shavuot son una excepción: “Sólet tih’yená jaméts te’afená bikurim l’Adonai” (versículo 17), serán de flor de harina, cocidos como leudados, primicias al Señor. En todos los demás sacrificios el leudado está prohibido, aquí es obligatorio. La levadura es la creación humana, es el tiempo que ha pasado sobre la masa, la demora que se ha vuelto sabor. En la fiesta de la entrega de la Torá, esta no se recibe solo de arriba, se encuentra con lo que el hombre ha construido. La santidad de Shavuot se escribe desde ambos lados: el Nisán congelado de la entrega de los corazones, y la levadura del trabajo del verano.

Léket y peá dentro del capítulo de las festividades no son una digresión, son el corazón

Al final del capítulo, después de completarse todo el sistema festivo de meses y ofrendas, la Torá insiste en una sola frase: “Le’aní velaguer ta’azov otam” (versículo 22), al pobre y al extranjero los dejarás. Rashi sobre este versículo cita a los sabios: “Todo el que da léket, shijjá y peá al pobre como corresponde, se le considera como si hubiera construido el Templo y ofrecido sus sacrificios dentro de él.” El mensaje es cortante. Una persona que sostiene una festividad pero no sostiene a un pobre, no ha ofrecido nada de verdad. El Templo no es solo una estructura de piedras, está construido también con las esquinas de campos que no terminas de segar.

Más Preguntas sobre la Parashá

Pronto habrá más preguntas sobre esta parashá. Mientras tanto, explora nuestro estudio diario de Torá.

Estudio diario de Torá

Únete a quienes comienzan su mañana con Torá e IA

127 aprenden cada mañana

Resumen semanal: preguntas y respuestas + parashá

O únete en Telegram Telegram →

Las aliyot diarias se envían solo por Telegram