Saltar al contenido

Parashá Toldot - Cuarta Aliá

· 3 min de lectura
Texto bíblico (Génesis 26:23-29)

Lee el texto bíblico e intenta comprenderlo por ti mismo, antes de leer el comentario.

כו כג וַיַּעַל מִשָּׁם בְּאֵר שָׁבַע׃
26:23 vayá'al misham be'ér Sháva
כד וַיֵּרָא אֵלָיו יְדוָד בַּלַּיְלָה הַהוּא וַיֹּאמֶר אָנֹכִי אֱלֹהֵי אַבְרָהָם אָבִיךָ אַל תִּירָא כִּי אִתְּךָ אָנֹכִי וּבֵרַכְתִּיךָ וְהִרְבֵּיתִי אֶת זַרְעֲךָ בַּעֲבוּר אַבְרָהָם עַבְדִּי׃
24 vayerá eláv Adonai balaylá hahú vayómer anojí elohéi Avrahám avíja al tirá ki itejá anojí uverajtíja vehirbetí et zar'ajá baavur Avrahám avdí
כה וַיִּבֶן שָׁם מִזְבֵּחַ וַיִּקְרָא בְּשֵׁם יְדוָד וַיֶּט שָׁם אָהֳלוֹ וַיִּכְרוּ שָׁם עַבְדֵי יִצְחָק בְּאֵר׃
25 vayivén sham mizbéaj vayikrá beshém Adonai vayét sham oholó vayijrú sham avdéi Yitsják be'ér
כו וַאֲבִימֶלֶךְ הָלַךְ אֵלָיו מִגְּרָר וַאֲחֻזַּת מֵרֵעֵהוּ וּפִיכֹל שַׂר צְבָאוֹ׃
26 vaAvimélej haláj eláv miGerár va'ajuzát mere'éhu uFijól sar tseva'ó
כז וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם יִצְחָק מַדּוּעַ בָּאתֶם אֵלָי וְאַתֶּם שְׂנֵאתֶם אֹתִי וַתְּשַׁלְּחוּנִי מֵאִתְּכֶם׃
27 vayómer alehem Yitsják madúa batém elái ve'atém senetém otí vateshalejuní me'itjém
כח וַיֹּאמְרוּ רָאוֹ רָאִינוּ כִּי הָיָה יְדוָד עִמָּךְ וַנֹּאמֶר תְּהִי נָא אָלָה בֵּינוֹתֵינוּ בֵּינֵינוּ וּבֵינֶךָ וְנִכְרְתָה בְרִית עִמָּךְ׃
28 vayomrú ra'ó ra'ínu ki hayá Adonai imáj vanómer tehí na alá beinoténu beinénu uveinéja venijretá verít imáj
כט אִם תַּעֲשֵׂה עִמָּנוּ רָעָה כַּאֲשֶׁר לֹא נְגַעֲנוּךָ וְכַאֲשֶׁר עָשִׂינוּ עִמְּךָ רַק טוֹב וַנְּשַׁלֵּחֲךָ בְּשָׁלוֹם אַתָּה עַתָּה בְּרוּךְ יְדוָד׃
29 im ta'asé imánu ra'á ka'ashér lo nega'anúja vejaashér asínu imjá rak tov vaneshalejajá beshalóm atá atá berúj Adonai

Isaac sube a Beerseba. Aquella noche Dios se le aparece y le dice:

al tirá ki itejá anojí

Traducción: No temas, porque estoy contigo.

Dios promete bendecirlo y multiplicar su descendencia por amor a Abraham, su siervo. Isaac construye un altar, invoca el nombre de Dios y planta su tienda. Sus siervos cavan allí un pozo. Después de las disputas y los desplazamientos, sigue construyendo su vida en la tierra. Génesis 26:23-25

Abimélec llega de Guerar con Ficol, jefe de su ejército, y su séquito. Isaac les pregunta por qué han venido después de haberlo odiado y despedido. Responden que han visto que Dios está con él y le piden que haga una alianza con ellos. Describen el pasado de otro modo: dicen que lo trataron bien y lo despidieron en paz. Génesis 26:26-29

Aliento después del conflicto

Después de Rejovot, el pozo por el que nadie disputó, ¿por qué necesita Isaac todavía oír que no debe temer?

Rambán explica que, tras la envidia y las disputas, Isaac temía que Abimélec y los suyos se reunieran contra él y le hicieran daño a él y a su familia. Sforno ofrece otra lectura: teme que las disputas reduzcan sus bienes. Las palabras de aliento responden así a una preocupación concreta por la vida, la familia o el patrimonio. Rambán sobre Génesis 26:24, Sforno sobre el versículo

Incluso cuando la última disputa ya quedó atrás, la sensación de seguridad no siempre regresa de inmediato. A veces es entonces cuando necesitamos aliento y saber que no estamos solos.

Un altar, una tienda y un pozo

En un solo versículo aparecen el altar que construye Isaac, la tienda que planta y el pozo que cavan sus siervos. Radak señala que, al invocar el nombre de Dios, Isaac sigue el ejemplo de Abraham. Génesis 26:25, Radak sobre el versículo

Los tres actos ofrecen una imagen de una vida plena: una relación con Dios, un hogar donde vivir y agua para sostener la vida en ese lugar. Isaac recibe una promesa y, junto a ella, construye su vida cotidiana. El altar, la tienda y el pozo están juntos.

Un pasado, dos relatos

Isaac dice a sus visitantes:

ve’atém senetém otí

Traducción: Y ustedes me odiaron.

Ellos describen su partida con estas palabras:

vaneshalejajá beshalóm

Traducción: Te despedimos en paz.

Para Isaac, lo echaron por odio. Ellos subrayan que no le hicieron daño. Génesis 26:27-29

Rambán explica su argumento: aun cuando envidiaron a Isaac y lo despidieron, no tomaron nada de las riquezas que había acumulado entre ellos. Le permitieron marcharse con todo lo que tenía. Así justifican su conducta anterior. Rambán sobre Génesis 26:29

La diferencia resulta familiar también fuera del relato. Una persona recuerda el daño, y otra destaca el mal que se abstuvo de hacer. Isaac aborda esa diferencia. Antes de que avance la conversación sobre la alianza, les dice abiertamente cómo lo trataron.

De noche, en Beerseba, Dios le dice a Isaac que está con él. Al final de la aliá, ese reconocimiento viene del propio Abimélec. El rey que le pidió que se marchara llega ahora para pedirle una alianza. Explica que él y sus acompañantes vieron que Dios estaba con Isaac, y termina reconociendo que Isaac está bendecido. Podemos ver aquí también una alusión al pueblo de Israel: la bendición de los patriarcas puede hacerse visible a los pueblos que lo rodean.

Más Preguntas sobre la Parashá

Únete a quienes comienzan su mañana con Torá e IA

Resumen semanal: preguntas y respuestas + parashá

O únete en Telegram Telegram →

Las aliyot diarias se envían solo por Telegram