Saltar al contenido

Parashat Kedoshim - Segunda Aliá

· 3 min de lectura
Texto bíblico (Kedoshim — Aliá 2 de 7)

Lee el texto bíblico e intenta comprenderlo por ti mismo, antes de leer el comentario.

טו לֹא תַעֲשׂוּ עָוֶל בַּמִּשְׁפָּט לֹא תִשָּׂא פְנֵי דָל וְלֹא תֶהְדַּר פְּנֵי גָדוֹל בְּצֶדֶק תִּשְׁפֹּט עֲמִיתֶךָ׃
19:15 Lo ta'asú ável bamishpát lo tisá fnei dal veló tehedár pnéi gadól betsédek tishpót amitéja
טז לֹא תֵלֵךְ רָכִיל בְּעַמֶּיךָ לֹא תַעֲמֹד עַל דַּם רֵעֶךָ אֲנִי יְדוָד׃
16 Lo teléj rajíl be'améija lo ta'amód al dam re'éja aní Adonai
יז לֹא תִשְׂנָא אֶת אָחִיךָ בִּלְבָבֶךָ הוֹכֵחַ תּוֹכִיחַ אֶת עֲמִיתֶךָ וְלֹא תִשָּׂא עָלָיו חֵטְא׃
17 Lo tisná et ajíja bilvavéja hojé'aj tojí'aj et amitéja veló tisá aláv jet
יח לֹא תִקֹּם וְלֹא תִטֹּר אֶת בְּנֵי עַמֶּךָ וְאָהַבְתָּ לְרֵעֲךָ כָּמוֹךָ אֲנִי יְדוָד׃
18 Lo tikóm veló titór et bnéi améja ve'ahavtá lere'ajá kamoja aní Adonai
יט אֶת חֻקֹּתַי תִּשְׁמֹרוּ בְּהֶמְתְּךָ לֹא תַרְבִּיעַ כִּלְאַיִם שָׂדְךָ לֹא תִזְרַע כִּלְאָיִם וּבֶגֶד כִּלְאַיִם שַׁעַטְנֵז לֹא יַעֲלֶה עָלֶיךָ׃
19 Et jukotái tishmorú behemtejá lo tarbí'a kil'áyim sadéja lo tizrá kil'áyim uvéguet kil'áyim sha'atnéz lo ya'alé aléja
כ וְאִישׁ כִּי יִשְׁכַּב אֶת אִשָּׁה שִׁכְבַת זֶרַע וְהִוא שִׁפְחָה נֶחֱרֶפֶת לְאִישׁ וְהָפְדֵּה לֹא נִפְדָּתָה אוֹ חֻפְשָׁה לֹא נִתַּן לָהּ בִּקֹּרֶת תִּהְיֶה לֹא יוּמְתוּ כִּי לֹא חֻפָּשָׁה׃
20 Ve'ísh ki yishkáv et ishá shijvát zéra vehí shifjá nejerefét le'ísh vehafdé lo nifdatá o jufshá lo nitán lah bikóret tihyé lo yumtú ki lo jupashá
כא וְהֵבִיא אֶת אֲשָׁמוֹ לַידוָד אֶל פֶּתַח אֹהֶל מוֹעֵד אֵיל אָשָׁם׃
21 Vehevíi et ashamó lAdonai el pétaj óhel mo'éd éil ashám
כב וְכִפֶּר עָלָיו הַכֹּהֵן בְּאֵיל הָאָשָׁם לִפְנֵי יְדוָד עַל חַטָּאתוֹ אֲשֶׁר חָטָא וְנִסְלַח לוֹ מֵחַטָּאתוֹ אֲשֶׁר חָטָא׃
22 Vejipér aláv hakohén be'éil ha'ashám lifnéi Adonai al jatató asher jatá venisláj lo mejatató asher jatá

El Corazón Entre el Hombre y Su Prójimo

“Lo ta’asú ável bamishpát lo tisá fnei dal veló tehedár pnéi gadól betsédek tishpót amitéja” (No haréis injusticia en el juicio; no favorecerás al pobre ni honrarás al grande; con justicia juzgarás a tu prójimo, versículo 15).

La Torá no permite al juez desviarse, ni siquiera por compasión. No hay lugar para el sentimiento o el interés personal, sólo verdad. Un juicio de justicia. Y tú, que no eres juez, también juzgarás a tu prójimo con justicia. Dale crédito, no sospeches con rapidez, no critiques sin entender.

“Lo teléj rajíl be’améija” (No andarás chismeando entre tu pueblo, versículo 16): lashón hará. Qué pequeña la acción, cuánta destrucción siembra.

“Lo ta’amód al dam re’éja” (No te quedarás impasible ante la sangre de tu prójimo, versículo 16): si ves a alguien en problemas, es un deber ayudar. No digas “esto no es asunto mío”.

“Lo tisná et ajíja bilvavéja hojé’aj tojí’aj et amitéja veló tisá aláv jet” (No odiarás a tu hermano en tu corazón; ciertamente reprenderás a tu prójimo y no llevarás pecado por su causa, versículo 17).

Nótese: no se dice “no te enojes,” sino “no odies en el corazón.” Si tienes algo que decir, dilo. Con sabiduría. Con amor. No lo guardes dentro, porque eso consumirá tu corazón y vuestra relación.

Y entonces viene el versículo que centra toda la Torá:

“Ve’ahavtá lere’ajá kamoja aní Adonai” (Amarás a tu prójimo como a ti mismo, Yo soy Hashem, versículo 18).

Rabí Akivá dice (Sifra sobre Kedoshim, capítulo 4): “Este es un gran principio en la Torá.” No es “ten compasión de tu prójimo”, ni “ayúdale a veces”. Es amar, como a ti mismo. Cuán difícil, y cuán sublime.

Las Mitzvot de Kilayim: “Et jukotái tishmorú”

Entonces llegan mitzvot que parecen “rituales”: no aparear animales de especies diferentes, no sembrar kilayim (semillas mezcladas), no vestir sha’atnez (versículo 19).

¿Cuál es la conexión entre amar al prójimo y kilayim?

El mensaje es profundo: armonía. Orden. Límites. Tal como no mezclamos especies en lo vegetal y lo animal, así también en el mundo del espíritu, las cualidades y las relaciones, debemos tener orden, respeto y límites.

Expiación de un Pecado por Inadvertencia: El Caso de la Sierva Desposada

Finalmente la Torá habla de un caso complicado y poco común, de un hombre que se acostó con una sierva desposada, es decir, prometida pero no totalmente liberada. El versículo aclara: esto no es una transgresión común, y tiene un proceso preciso de expiación, un ashám (ofrenda de culpa), y el sacerdote expía por él (versículos 20-22).

¿Por qué, en medio de toda la parashá de moral y sociedad, una historia así?

Porque incluso cuando una persona falla, la Torá no la abandona. Hay expiación. Hay rectificación. Pero hay responsabilidad.

Resumen

Esta aliá establece cuatro fundamentos: está prohibido odiar en el corazón, pero es permitido, e incluso un deber, reprender. No vengarse y no guardar rencor, sino amar de verdad. Incluso en la vestimenta y en el campo, la Torá nos guía hacia la precisión y los límites. Y si has fallado, hay un camino de regreso.

Más Preguntas sobre la Parashá

Únete a quienes comienzan su mañana con Torá e IA

127 aprenden cada mañana

Resumen semanal: preguntas y respuestas + parashá

O únete en Telegram Telegram →

Las aliyot diarias se envían solo por Telegram